Francuski artysta Georges Bess znany jest chociażby ze swojej owocnej współpracy z chilijskim scenarzystą i reżyserem Alejandro Jodorowskym: panowie mają na koncie między innymi takie komiksowe rarytasy jak „Biały Lama” czy „Juan Solo”. Natomiast razem ze swoją żoną, Pią, Bess przygotował cykl powieści graficznych będących adaptacjami kanonicznych dzieł literackich.

Po rendez vous z „Drakulą” Brama Stokera oraz „Frankensteinem” Mary Wollstonecraft Shelley małżonkowie postanowili odwiedzić „Katedrę Najświętszej Marii Panny w Paryżu” Wiktora Hugo, by w formie komiksowego albumu opowiedzieć dramatyczne losy pięknej Cyganki Esmeraldy, zahukanego poety Pierre’a Gringoire’a, udręczonego archidiakona Claude’a Frollo oraz mieszkającego w Notre-Dame zdeformowanego dzwonnika, Quasimoda. Wątek nieszczęśliwej miłości oraz zakazanych namiętności, jak również temat ludzkiej zawiści oraz tragicznych w skutkach uprzedzeń silnie wybrzmiewają w tej nastrojowej adaptacji, której czarno-białe, wykorzystujące różne odcienie szarości ilustracje nadają iście gotyckiego posmaku.

Bogata gama emocji malujących się na obliczach dramatis personae; pieczołowicie rozrysowane sceny zbiorowe (do tego kapitalne rozkładówki oraz świetne wykorzystanie kadrów panoramicznych); realistycznie oddane urbanistyczne i architektoniczne niuanse; zabawa z różnymi punktami widzenia plus bardzo udane efekty światłocieniowe: w aspekcie plastycznym „Dzwonnik z Notre-Dame” to niewątpliwy rarytas, z szacunkiem podchodzący do tekstu źródłowego, wykorzystując zawarte w nim komponenty melodramatyczne oraz te oddające jakość życia (nie tylko) najniższych warstw społecznych XV-wiecznej Francji.

Mówiąc krótko: smutna, gorzka opowieść, która wybrzmiewa (by nie rzec – wydzwania) w pamięci jeszcze długo po zakończeniu lektury.

Victor Hugo, Georges Bess, Pia Bess: „Dzwonnik z Notre-Dame” („Victor Hugo Notre-Dame de Paris”). Tłumaczenie: Marta Duda-Gryc [z wykorzystaniem tłumaczenia Hanny Szumańskiej-Grossowej]. Scream Comics. Łódź 2024.