Czarny płaszcz, wełniana czapka i buty o wiecznie rozwiązanych sznurówkach: Petar to marzyciel, poeta, niekwestionowany talent w naprawianiu najróżniejszych sprzętów, nade wszystko zaś – wolny, choć niewątpliwie zagubiony człowiek, który po dwuletniej służbie w byłej jugosłowiańskiej armii wraca do cywila. Niespotykanie spokojny bohater – przemierzając (pełne wirujących na wietrze śmieci) ulice rodzinnego miasta – odwiedza dawnych znajomych i przyjaciół, próbując jednocześnie znaleźć dach nad głową oraz zajęcie (zatrudnia się jako pomoc przy roznoszeniu posiłków w szpitalu, potem zaś próbuje sił w gastronomii). Dwukrotnie spotyka na swojej drodze nieznajomą, z którą zamienia kilka słów dopiero przy okazji trzeciego niespodziewanego spotkania (jak tu nie mówić o przeznaczeniu!). Tak rodzi się wielkie uczucie między Petarem a ujmującą tancerką Lizą, godnie mierzącymi się z wyzwaniami, jakie stawia przed nimi niełatwa codzienność. Jednak każda sielanka prędzej czy później musi się skończyć.

Refleksyjna narracja, nietuzinkowe postaci i sugestywnie uchwycone społeczno-obyczajowe realia stanowią siłę napędową graficznej powieści „Petar & Liza”. Miroslav Sekulic-Struja, chorwacki scenarzysta komiksowy oraz malarz-samouk, zabiera nas na eskapadę szlakiem zatłoczonych bazarów, zrujnowanych mieszkań czy obskurnych i przesyconych papierosowym dymem spelunek, opowiadając przy tym pozbawioną wielkich słów, wzruszającą opowieść o ludziach z krwi i kości, mających swoje marzenia, nadzieje, obawy, smutki i rozczarowania.

Malowane gwaszem ilustracje oczarowują nie tylko przyjemną dla oka paletą barw, ale także świetnym wyczuciem przestrzeni oraz kompozycjami kadrów: otwierająca album wędrówka przez zakamarki kamienicy; całostronicowe panele ukazujące koszary z lotu ptaka; podbudowujące klimat delikatnej melancholii sekwencje niemych kadrów czy powodujące opad szczęki pieczołowicie wykonane rozkładówki są zaledwie wyimkiem ze sporej listy kapitalnych rozwiązań wizualnych zastosowanych przez autora, nieukrywającego swojej fascynacji twórczością takich mistrzów jak Vincent Van Gogh, Paul Cézanne, Giorgio de Chirico, René Magritte, Salvador Dalí, Otto Dix, Edvard Munch czy Max Ernst.

Zamknięty w twardej oprawie i wydany w dużym formacie, liczący 169 stron tom „Petar & Liza” to nastrojowa, przesycona duchem poezji i miłością do malarstwa opowieść o szukaniu swojego miejsca pod słońcem – najlepiej u boku ukochanej osoby. Piękna, słodko-gorzka historia!

Miroslav Sekulic-Struja: „Petar & Liza”. Tłumaczenie: Ada Wapniarska. timof comics. Warszawa 2025.