François Rivière to francuski prozaik, autor książek dla dzieci, eseista, biograf, dziennikarz literacki, dokumentalista oraz scenarzysta komiksowy („Albany & Sturgess”, „Victor Sackville”). Z kolei od lat mieszkający i tworzący we Francji niemiecki scenarzysta oraz rysownik Andreas Martens dał się poznać (także polskim czytelnikom/czytelniczkom) za sprawą takich serii jak „Rork”, „Arq”, „Koziorożec” czy albumów „Cromwell Stone” oraz „Coutoo”. Teraz ceniony literat oraz słynący z niezwykle misternego, przypominającego ryciny stylu rysowania artysta (kładący nacisk na pieczołowite uchwycenie niuansów architektonicznych, jak również rewelacyjnie wykorzystujący w swoich pracach efekty światłocieniowe oraz smukłe, wertykalne panele) połączyli siły w ramach „Pośmiertnych objawień”: zbioru pięciu kameralnych opowieści, w których opozycje prawda-fikcja oraz rzeczywistość-fantazja splatają się ze sobą w fascynujący sposób.

W opierającej się na trzecioosobowej narracji „Biografii Roberta Haywarda Barlowa (1918-1951) i jego relacjach z H.P. Lovecraftem” poznajemy okoliczności, w jakich Samotnik z Providence odwiedził w roku 1934 swojego nastoletniego fana, przyjaciela i korespondenta, który po latach został awangardowym poetą, antropologiem oraz wykonawcą literackiego majątku autora „Zgrozy w Dunwich”. Obłędna gra świateł i cieni; rastry użyte w reprodukcjach zdjęć plus wizualny lejtmotyw w postaci spadającego kotka to tylko niektóre z estetycznych komponentów, dzięki którym ta nowelka na długo pozostaje w pamięci.

Nie inaczej dzieje się w przypadku „Amnezji” (w warstwie wizualnej kładącej nacisk na eksponowanie detali oczu), gdzie fabularnym kośćcem są wspomnienia Bertrama Waringa, który w roku 1926 (będąc chłopcem samotnie wędrującym przez mglistą noc) spotkał zagadkową kobietę o imieniu Theresa, stającą się od tamtej pory towarzyszką narratora podczas jego krótkiego pobytu w nadmorskim Hastings. Cały dowcip polega na tym, że dopiero po latach bohater dowiedział się, że jego opiekunką była (znajdująca się wówczas w tytułowym stanie) Agatha Christie.

Punktem wyjścia „Wizyty w Amiens” (w której poszczególne obrazy śmiało wymykają się rygorowi klasycznych ramek, aczkolwiek nie brakuje także sferycznych kadrów) są natomiast niepublikowane wspomnienia Raymonda Roussela. Marzący o wielkiej karierze francuski pisarz w kwietniu 1899 roku złożył nieoczekiwaną wizytę swojemu literackiemu idolowi, Juliuszowi Verne’owi. Problem w tym, że Roussel nie był jedynym gościem, którego tamtego wieczoru przyjmował autor „Podróży do wnętrza Ziemi”.

Fikcyjny malarz Pol Delmotte opowiada za to o swoim – datowanym na rok 1919 – spotkaniu z „Woskową kobietą z Muzeum Spitznera”. Mozaika zróżnicowanych pod względem wielkości prostokątnych kadrów (dominujących nad warstwą tekstową przywołanego utworu) wzmacnia siłę oddziaływania tego fantasmagorycznego komiksu będącego rasowym dreszczowcem. Omawianą kolekcję zamyka natomiast „Zbrodnia w meczecie”, czyli (wykorzystująca horyzontalny układ stron) historia utkana z wyimków z dziennika niejakiego Alfreda J. Nobbsa, który zimą przełomu 1935-1936 podążał biograficznymi śladami pisarza, marynarza i awanturnika, Pierre’a Lotiego. To właśnie w tytułowym przybytku narrator doznał mrocznej epifanii, która odcisnęła się piętnem na jego dalszym życiu.

Wydane w dużym formacie, zamknięte w miękkiej oprawie i liczące w sumie 56 stron „Pośmiertne objawienia” to niewątpliwy rarytas, który przypadnie do gustu fanom/fankom spekulatywno-alternatywnych biografii, ale i osobom ceniącym sobie plastyczny kunszt Andreasa. Zachęcam!

François Rivière, Andreas: „Pośmiertne objawienia” („Révélations Posthumes”). Tłumaczenie: Jacek Bartecki. Kurc. Koluszki 2025.