Chociaż w Kraju Kwitnącej Wiśni androidy są stałym elementem życia codziennego, bastionem niechęci wobec obcokrajowców oraz technologicznie zaawansowanej innowacji pozostaje konserwatywna wyspa Kino. To właśnie tutaj swój azyl odnalazło małżeństwo, które od pewnego czasu ewidentnie przechodzi kryzys. Hélène jest uznawana za wybitną pianistkę, aczkolwiek po wypadku samochodowym utraciła dawny kunszt w grze (z czym nie potrafi się pogodzić), co w realny sposób może wpłynąć na dalszy angaż bohaterki w prestiżowej filharmonii. Na domiar złego protagonistka czuje, że przestaje być atrakcyjna w oczach swojego męża, Edo.

Dlatego instrumentalistka postanawia upiec dwie pieczenie na jednym ogniu: decyduje się na zakup androida – idealnej repliki siebie, ale z czasów młodości – którego jedynym zadaniem jest bezbłędne odczytywanie pragnień danej osoby oraz ich spełnianie. Problem w tym, że mechaniczna sobowtórka (okazująca się nieocenioną zastępczynią podczas występów, tkliwą towarzyszką znudzonego małżonka oraz nad wyraz efektowną asystą dla gospodyni domowej) zaczyna realizować wgrane jej dyrektywy w dość osobliwy sposób.

Liczący 232 strony, zamknięty w miękkiej oprawie „Ideał” jest debiutancką powieścią graficzną Baptiste’a Chaubarda (absolwenta filozofii politycznej, księgarza i wydawcy książek) oraz Thomasa Haymana (projektanta, twórcy plakatów i autora okładek książek). Nienagannie skrojona perypetia; mocno ambiwalentne dramatis personae; koncertowo poprowadzony wątek eskalującej zazdrości; z powodzeniem wplecione w tok narracji rozważania na temat postępu, nowoczesności oraz tożsamości (na płaszczyźnie jednostkowej, zbiorowej i narodowej): scenariusz Chaubarda otwiera się na mnogość odczytywań, czemu sprzyja rewelacyjna oprawa wizualna komiksu.

Prace Haymana – łączące w sobie technikę czystej linii, precyzję w oddawaniu architektonicznych aspektów, ale także nawiązania do tradycji japońskiego malarstwa oraz do estetyki infografik – z powodzeniem wyczarowują nastrojową scenerię wydarzeń, w której realizm łączy się z poetyką snu. Znaczna część utworu opiera się na sekwencjach kadrów pozbawionych słownego komentarza, dlatego tym bardziej ilustracje Haymana (nasycone w dodatku stonowaną paletą barw kapitalnie współgrająca z emocjonalnym wydźwiękiem poszczególnych scen) zasługują na słowa uznania.

„Ideał” to kontemplacyjny, zaprawiony pierwiastkiem melancholii utwór łączący w sobie elementy studium psychologicznego, melodramatu, SF oraz przypowieści o zgubnych skutkach pościgu za doskonałością i o nieumiejętności pogodzenia się z nieuchronnością przemijania. A formalna poetyckość oraz iście filmowa kompozycja kadrów sprawiają, że dzieło duetu Chaubard/Hayman – gdyby zostało zekranizowane w czasie popularności francuskiej Nowej Fali – śmiało mogłoby konkurować z takimi klasykami jak „Hiroszima, moja miłość”(1959) Alaina Resnaisa. Polecam!

Baptiste Chaubard, Thomas Hayman: „Ideał” („Idéal”). Tłumaczenie: Jacek Bartecki. Kurc. Koluszki 2025.